نویسنده: مریم نانکلی
جمع‌خوانی داستان کوتاه «یک مهمانی، یک رقص1»، نوشته‌ی آیزیک باشِویس سینگر2
«یک مهمانی، یک رقص» داستان خانه‌ای است که پدری با سه دخترش در آن زندگی می‌کند؛ خانه‌ای فرسوده و روبه‌اضمحلال، تاریک با پنجره‌های محدود، بزرگ و با اتاق‌های اضافه و خالی که درهای‌شان قفل است. برخلاف اغلب داستان‌ها که با شخصیت و حادثه شروع می‌شوند، شروع این داستان با توصیف خانه و تأکید روی آن است: «خانه‌ها گاهی به آدم‌هایی که توی آن‌ها زندگی می‌کنند، شباهت عجیبی دارند.» بعد از توصیف فضای کلی خانه، شخصیت‌ها وارد داستان می‌شوند، اما کارکرد مکان و تأثیرش روی داستان ادامه می‌یابد و تا پایان با زیست شخصیت‌ها هم‌قدم است؛ مثلاً یکی از اجزای خانه دودکش است. دودکش و میزان دودی که از آن می‌آید و نمی‌آید، وسیله‌ی شایعه‌پراکنی مردم درباره‌ی وجود جن در خانه و ارتباطش با لئا، دختر بزرگ خانه می‌شود. حتی وقتی در پایان لئا تنها ساکن آن است و طبیعتاً مثل سابق در خانه پخت‌وپز نمی‌شود، مردم می‌گویند جن از دودکش خارج شده و رفته و پشت در اتاق لئا نشسته. بنابراین در این داستان به‌وضوح از مکان‌مندی بهره گرفته شده و تأثیر مکان بر آدم‌ها و روابط آن‌ها درجهت شخصیت‌پردازی نمود پیدا کرده.
راوی «یک مهمانی، یک رقص» پسر نوجوانی از فامیل مادری خانواده است؛ یعنی از خیلی از جزئیات زندگی آن‌ها خبر ندارد. همین باعث می‌شود او بتواند نگاه مردم را درباره‌ی شخصیت‌ها وارد داستان کند و نشان دهد آن‌ها در جامعه چگونه به نظر می‌رسند. زاویه‌دید محدود راوی تمرکز بر این بخش‌ها را که برای شناساندن شخصیت‌ها لازم است، زیاد می‌کند. اما دلیل اصلی نویسنده برای وارد کردن شایعه‌ها به داستان، نشان دادن فرهنگ و طرز تفکر غالب جامعه است. سینگر نه با استفاده از ویژگی‌های روان‌شناختی و درونی و انتزاعی که با تصویر و ویژگی‌های عینی محدود، شخصیت‌هایش را خاص و به‌یادماندنی می‌کند. لئا اندامی درشت و قوی دارد. دختر دوم هر بار دیالوگی را تکرار می‌کند. یک بار می‌گوید سوپ بعد غذا نباید سر میز شام بیاید و برای جلوگیری از یک‌نواختی، در عروسی خواهر کوچک‌تر می‌گوید دسر را نباید قبل از غذا خورد؛ جمله‌هایی نشان می‌دهد دختر خیلی به رعایت نوبت خواهرهایش برای ازدواج معتقد و درواقع چقدر به سنت‌ها پایبند است. خواهر کوچک‌تر ظریف و زیباست و از همه مهم‌تر، با نخ‌های خیاطی‌ای که توی موهایش گیر می‌کند، تصویری منحصربه‌فرد از شور درون او، که خلاف فضای کلی خانه است، نشان داده می‌شود.
ویژگی دیگر راویْ نوجوانی او است. او کودکی را پشت سر گذاشته و در آستانه‌ی جوانی است؛ یعنی نه کاملاً مثل کودک‌ها ناآگاه است و نه به آگاهی بزرگ‌سالی رسیده. او چیزهای زیادی می‌بیند، ولی معنی همه‌ی آن‌ها را نمی‌فهمد؛ بنابراین خیلی از مسائل در داستان پنهان می‌ماند و گفته نمی‌شود. جاهای خالی را مخاطب است که حدس می‌زند؛ مثلاً وقتی خواهر کوچک‌تر پشت در بسته از مشکلش با شوهرش برای مادر راوی می‌گوید، راوی همه‌ی حرف‌های او را نمی‌شنود، اما با همان چیزهایی که روایت می‌کند، مشکل آن‌ها از بین یکی‌دو گزینه قابل حدس زدن است. مسئله‌ی اصلی داستان، با انتخاب این نوع راوی، چیزی است که باعث شکل‌گیری چنین روابطی بین اعضای خانواده و به وجود آمدن وضع کلی خانواده شده، نه این‌که روابط شخصیت‌ها موجب شده هرکدام چه سرنوشتی پیدا کنند. مردم درباره‌ی لئا که زنی تنومند و مستقل است، می‌گویند او تماماً زن نیست. خواهر دوم نمی‌تواند بپذیرد که زودتر از خواهر بزرگش ازدواج کند و به همین دلیل مجرد می‌ماند و درعین‌حال این را هم نمی‌پذیرد که خواهر کوچک‌ترش زودتر از او ازدواج کند. خواهر کوچک‌تر به هر قیمتی فقط می‌خواهد ازدواج کند، چون برای خودش شخصیتی مستقل ــ بدون بودن کنار یک مرد ــ قابل‌تصور نیست.
ازسوی‌دیگر، وقتی نویسنده بر نظر مردم درباره‌ی شخصیت‌های خانواده تأکید می‌کند، قصد دارد بر طرز فکر سنتی و تأثیر آن بر زندگی شخصی آدم‌ها و روابط‌شان باهم تأکید کند. درنهایت وقتی به ظهور هیتلر برای ضربه زدن به آدم‌های داستان اشاره می‌شود، می‌بینیم خانه آن‌قدر به ویرانی نزدیک است که نیازی به هیتلری برای آسیب زدن به آن نیست. افزون‌براین، در این داستان تأثیر عمیق باورها بر زیست آدم‌ها نشان داده می‌شود. این‌که آدم‌ها همیشه می‌پندارند حاکمیت سیاسی و قوانین متحجرانه باعث می‌شود افراد مورد ظلم واقع شوند، درست نیست؛ وقتی باورهای زن‌ستیزانه در جامعه رخنه کرده باشد، خود جامعه است که این سرنوشت‌ها را برای خودش رقم می‌زند. حتی اگر صبح روزی از خواب بیدار شویم و ببینیم معجزه شده و همه‌ی قوانین تغییر کرده‌اند، تا وقتی که نگرش افراد جامعه به موضوع تغییر نکرده باشد، قوانین جدید کاری برای جامعه نخواهند کرد؛ چنان‌که قانون بدی می‌تواند بر کشور حاکم باشد، ولی به‌خاطر پیشرو بودن مردم، آن قانون بدون اعلام رسمی از چرخه بیرون برود و دیگر اجرا نشود.
1. A Dance and a Hop (1973)
2. Isaac Bashevis Singer (1903-1991)